Phát triển y học cổ truyền Việt Nam gắn với chăm sóc sức khỏe Nhân dân và phát triển đất nước

Ngày 20/5/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế, các ban, bộ, ngành Trung ương về phát triển ngành y học cổ truyền Việt Nam. Kết luận buổi làm việc được Văn phòng Trung ương Đảng thông báo tại Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026.
Thông báo khẳng định Việt Nam có nền y học cổ truyền đặc sắc, được kết tinh từ tri thức, văn hóa và kinh nghiệm của dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử. Từ tư tưởng “Nam dược trị nam nhân” của Đại danh y Tuệ Tĩnh đến di sản y học của Hải Thượng Lãn Ông, cha ông ta đã để lại một kho tàng y học cổ truyền quý giá. Y học cổ truyền không chỉ có vai trò chữa bệnh mà còn coi trọng dưỡng sinh, điều hòa khí huyết, cân bằng âm dương và nâng cao khả năng tự phục hồi của cơ thể.
Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách về chăm sóc sức khỏe Nhân dân, trong đó đề cao việc kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Hệ thống khám, chữa bệnh y học cổ truyền tiếp tục được củng cố; nhiều bài thuốc, phương pháp điều trị được phát huy; công tác phát triển dược liệu, đào tạo nhân lực và kết hợp Đông - Tây y có bước tiến bộ. Tuy nhiên, tiềm năng của y học cổ truyền vẫn chưa được khai thác đầy đủ, chưa tạo được hệ sinh thái phát triển, thương hiệu và năng lực cạnh tranh quốc gia tương xứng.
Thông báo nhấn mạnh, y học cổ truyền không chỉ liên quan đến bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân mà còn gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát triển công nghiệp dược liệu, kinh tế sức khỏe và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Vì vậy, cần bảo tồn, phát huy và nâng tầm y học cổ truyền dân tộc, biến những giá trị, di sản quý báu của cha ông thành nguồn lực phục vụ chăm sóc sức khỏe Nhân dân và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Để thực hiện mục tiêu trên, cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp được yêu cầu tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:
Một là, đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước giai đoạn mới. Chuyển mạnh tư duy từ “quản lý chuyên môn y tế” sang “phát triển hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia”, gắn với phát triển kinh tế sức khỏe và sức mạnh mềm quốc gia. Phát huy lợi thế về đa dạng sinh học, nguồn dược liệu, tri thức dân gian và văn hóa dưỡng sinh; nghiên cứu phát triển các trung tâm du lịch chăm sóc sức khỏe, khu dưỡng sinh, làng và vùng dược liệu gắn với sinh kế, giảm nghèo bền vững, du lịch sinh thái và bảo tồn văn hóa.
Hai là, chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện”. Phát huy thế mạnh của y học cổ truyền trong phòng bệnh, dưỡng sinh, nâng cao thể trạng, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, điều trị bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Chuẩn hóa các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt tại xã, phường và khuyến khích lan tỏa những biện pháp chăm sóc sức khỏe hiệu quả không dùng thuốc.
Ba là, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Khẩn trương số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, tri thức y học dân tộc; xây dựng và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; tăng cường nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, chuẩn hóa bài thuốc, vị thuốc và phương pháp điều trị. Đồng thời, hỗ trợ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, xây dựng thương hiệu quốc gia cho các bài thuốc, sản phẩm có giá trị và củng cố các trung tâm y học cổ truyền mạnh tầm quốc gia, khu vực.
Bốn là, phát triển công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược quốc gia. Xây dựng đồng bộ chuỗi giá trị từ giống, vùng trồng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc đến chiết xuất, bào chế, sản xuất, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu. Quy hoạch vùng trồng dược liệu trọng điểm theo tiêu chuẩn GAP, đẩy mạnh chế biến sâu theo tiêu chuẩn GMP quốc tế, kiểm soát chất lượng, khắc phục tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng và phụ thuộc nhập khẩu.
Năm là, tạo đột phá trong phát triển mô hình y học tích hợp Đông - Tây y theo hướng y học thực chứng. Xây dựng các phác đồ điều trị tích hợp được chuẩn hóa trên cơ sở khoa học và thực tiễn lâm sàng; tăng cường nghiên cứu, kiểm chứng hiệu quả điều trị bằng bằng chứng khoa học và xây dựng đội ngũ thầy thuốc có khả năng kết hợp hài hòa y lý cổ truyền với thành tựu y học hiện đại.
Sáu là, phát triển đồng bộ hệ sinh thái y dược cổ truyền và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời giữ gìn y đức. Nhà nước giữ vai trò định hướng, hoàn thiện thể chế và kiểm soát chất lượng; đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực của doanh nghiệp và khu vực tư nhân. Tăng cường quản lý hoạt động hành nghề, chất lượng dược liệu, thuốc và quảng cáo; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, trục lợi trên sức khỏe Nhân dân. Nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ thầy thuốc vừa giỏi chuyên môn, am hiểu y học hiện đại, vừa giữ vững y đức, thực hiện lời dạy của Bác Hồ: “Lương y phải như từ mẫu”.
Bảy là, đẩy mạnh xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam, gắn với kinh tế sức khỏe, du lịch chữa bệnh, xuất khẩu sản phẩm và phát huy sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam.
Tám là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách về y học cổ truyền. Đảng ủy Bộ Y tế được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tham mưu trình Chính phủ, Quốc hội; đồng thời xây dựng, trình Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hoàn thành trong năm 2026; rà soát, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản chỉ đạo của Ban Bí thư về lĩnh vực y học cổ truyền.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị quý báu của y học cổ truyền, đồng thời đưa y học cổ truyền Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, khoa học, hội nhập, trở thành nguồn lực quan trọng trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân, phát triển kinh tế và quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam.